عمومی

یافته‌هایی برای درک بهتر ناآرامی‌های اخیر

چند سال بعد، دیشب پایان نامه ام را ورق زدم تا ناآرامی های اخیر در کشور را بهتر درک کنم. در اینجا مهمترین نتایج آن آمده است:

– نتیجه اصلی این تحقیق این است که پتانسیل اعتراض سیاسی در کل جامعه بالاست.

– با کاهش نفوذ سیاسی افراد (احساس این که می توانند بر تصمیمات سیاسی کشور تأثیر بگذارند)، امکان اعتراض سیاسی آنها افزایش می یابد.

– در ساختار سیاسی کشور پتانسیل اعتراض سیاسی در بین شهروندانی که معتقدند فرصت و فرصت اعتراض دارند زیاد است.

– با افزایش سطح تحصیلات افراد، پتانسیل اعتراض سیاسی آنها نیز افزایش می یابد.

– در این پژوهش میزان محرومیت (محرومیت اقتصادی، محرومیت سیاسی، محرومیت فرهنگی) بسیار بالاست. همچنین پتانسیل بالایی برای اعتراض سیاسی در میان شهروندان با احساس «غیبت» بالا وجود دارد.

– خیلی مهم است که مردم منشا محرومیت را در عملکرد خود یا در عملکرد ساختار سیاسی جستجو کنند. پتانسیل اعتراض سیاسی در میان شهروندانی که خود را «منبع محرومیت اقتصادی» می‌دانند بیشتر است تا تصمیمات سیاست‌های دولت و مقامات سیاسی.

– هر چه میزان تبعیض و بی عدالتی در افراد بالاتر باشد، پتانسیل اعتراض سیاسی آنها بیشتر می شود.

– با کاهش میزان رضایت مردم از زندگی، پتانسیل اعتراض سیاسی آنها افزایش می یابد.

در نتیجه:
احساس نفوذ اندک در فرآیند تصمیم گیری سیاسی، احساس عدم وجود فرصت اعتراض در ساختار سیاسی کشور، احساس جدایی بالای (سیاسی، اقتصادی، فرهنگی) / احساس اینکه من منبع طلاق هستم رضایت پایین با موضوع اصلی پایان نامه «پتانسیل بالا برای اعتراض سیاسی» ارتباط مستقیم داشت.

با افزایش نرخ طلاق در جامعه ایران طی دهه گذشته، برخی از کسب و کارها بنرهایی را در خیابان های شهر نصب کرده اند. بنرها ابتدا یک بشقاب ماهواره را نشان می دهد و زیر آن یک زن و مرد پشت سر هم نشسته اند و در میان آنها کودکی غمگین دیده می شود. زیر پرچم نوشته شده “پایان ماهواره”. در پس زمینه، پرچم آمریکا و اسرائیل محو شده بود. این درک آنها از افزایش آمار طلاق در جامعه ایران بود. به گفته آنها تعداد ظرف ها برابر با تعداد طلاق بود! البته آنها فقط برای حل این معضل اجتماعی (طلاق) به «تجمع» اعتقاد داشتند و در نتیجه سربازانی را به عقب فرستادند. چند بار به دیش های ماهواره زدند تا جدایی کم شود اما نشد. آنها معمولاً ساده ترین راه را برای توضیح علل مشکلات در جامعه انتخاب می کنند و همیشه در برابر محققان علوم انسانی پاسخگو هستند. نتیجه را می گیرند و به اطلاع مردم می رسانند.

در روزهای اخیر، مقامات بارها در تلویزیون ظاهر شده اند تا آخرین تحولات را محکوم کنند. آنها دوباره کار را آسان می کنند. چون طلاق را آسان می کنند. باز هم پیچیدگی مسائل اجتماعی را به یک عامل تقلیل می دهند. می گویند دلیل هرج و مرج همین است! فاصله را نشان می دهند. گاهی فکر می کنم این چشم ها پیر شده اند. آنها مشکلات شدید نزدیک بینی دارند و فقط اشیاء دور را ترجیح می دهند.

حدود چهارده سال از نوشتن پایان نامه ام می گذرد. داده های این پایان نامه در شهر تهران جمع آوری شده است. دوست دارم مسئولین افتخاری بنشینند و به جای اینکه ساده از مشکلات جامعه بکاهند، لااقل پس از نشستن و حل مشکل نزدیک بینی، عوامل مؤثر بر احتمال اعتراض سیاسی را با صدای بلند بخوانند. این سخته.

ن.ن. چند روز پیش، دانشجوی دکترای جامعه‌شناسی از یکی از دانشگاه‌های تهران گفت که به حقوق معنوی مقالات علمی احترام می‌گذارد و می‌خواهم امسال تحقیقاتم را تکرار کنم تا نشان دهم جامعه ایران چه تغییراتی در این زمینه ایجاد کرده است. با شوخی و کمی کنایه و خندان بهش نوشتم: چیکار کنم؟!

* عضو گروه جامعه شناسی دانشگاه گیلان

دکمه بازگشت به بالا