عمومی

نشانه‌های صوتی در گنجینه‌ آستان قدس رضوی

مجموعه ای از آنچه می توان آن را مکان تاریخی و هنری بی نظیر و موزه هنرهای قدیم و جدید نامید که ۱۲۰۰ سال پیش جلوه ای از هنرهای گوناگون بوده است. مجموعه‌های تاریخی و آیینی جهان با تاریخ عمیقی وجود دارد. اما هنر در آنها وجود ندارد و گذشته است. محوطه متعلق به حضرت رضا (ع) اگرچه اثر نسل های زیادی از هنرمندان ایرانی است، اما نمونه های برجسته ای از خوشنویسی، کاشی، سرامیک، چینی بافی، منبت، بافندگی، نجاری، معرق، خاتم، خاتم کاری و معماری را در خود جای داده است. در قرون مختلف ایران و یا گاهی در کشورهای دیگر مانند هنر آینه کاری، نجاری، فلزکاری و… یافت می شود.

علاوه بر این، کتابخانه آستان قدس رضوی جایگاه خاص خود را دارد و از نظر در دسترس بودن و حفظ کهن ترین گنجینه ها از دوران باستان تا به امروز بی نظیر است.

یکی از مهم ترین قسمت های این مجموعه، کتابخانه بی نظیری است که یکی از قدیمی ترین کتابخانه های جهان نیز می باشد و بیش از هزار سال سابقه دارد.
در روزهای درگذشت مرحوم استاد احمد مهدوی دامگانی، «خدمتکار دیوانه و مروج فرهنگ و ادب»، درباره نقش وی در عرضه گنجینه نسخ خطی نهفته در غرفه حرم رضوی بحث و جدل بود. در دهه 1950 توسط آقای احمدعلی رجایی بخارا کشف شد.

برخی از این دست نوشته ها مورد توجه او قرار گرفت و با ملاحظات و مقدمه و تحقیق آن مرحوم مانند دیوان حزن (ابومحمد عبدالله حزن؛ شاعر برجسته عرب ایرانی) منتشر شد.

در میان آثار ارزشمند فرهنگی و هنری، سهم نمادهای صوتی نیز ناچیز است. بزرگ ترین آنها طبل نوازان و طبل نوازان و نیز پیرمردان، پیرمردان، پیرمردان، راویانی بودند که در هر مرحله آثار خود را در هنر خود به جا می گذاشتند. البته مقداری از اینها دست خداست که همیشه به اقتضای نعمت این کارها را انجام می دهد. به استثنای نهاد خداوند که بسیار مورد بحث قرار گرفته است، در زمان ما «آذان آغاتی»، «سلامت ویژه انصار» و «قرائت قرآن شجریان» وجود دارد. امام رضا (ع) و مشهد. مرحوم کریم هانی با قرائت آهنگ حسن برای گروه، نام خود را با تایید صدای گرم و رسا خود ثبت کرد و به یاد کشوری ماند و نماد رضوی را در کارنامه خود دریافت کرد. این خاص است که اشعار و ترانه ها به گونه ای خوانده می شود که هوس زیارت همگان را برانگیزد.

در حین بازدید از منطقه 13، از خانه شاعر مدرن، آقای چایچیانگ دیدن کردیم. این شعر یکی از خاطرات شاعری است که انشالله در شرایط سختی مادرش را به حرم امام رضا (ع) برد و با تنی بیمار این آهنگ حزن انگیز را سرود و حتی مرحوم استاد محمدعلی کریمخانی. . گریس، سه شعر خواند، بیشترین شهرت را برای شاعر و خواننده به ارمغان آورد.
آمدم ای شاه پناهم ده
یک خط امن از گناه به من بده
ای حریم سرپناه درماندگان
مرا از در بیرون نگه دار
من لیاقت پیوستن به شما را ندارم
بذار یه لحظه نگاه کنم

لازم به ذکر است که مرحوم کریمخانی در حین خواندن این شعر، کلامی را به زبان آورد و گرمی و لحن را بر کلام افزود. ابتکار جسورانه ای برای خواندن آن وجود دارد. اول می گوید: آمده ام…; سپس در فاصله کوتاهی ادامه می دهد: آمدم ای شاه… خواندنش رو به پایین است و تبدیل به فریاد و نجوا می شود.

در همان سال آکیم استان در سفری به تهران تصمیمی برای خرید و نگهداری خانه شاعر گرفت اما به نتیجه قطعی نرسید. امیدوارم چیزی در خور این صدای بلند ملی و نخبه جشنواره رضوی خلق شود.
مرحوم کریمخانی و مرحوم مهدوی دامگانی از خادمان باوفای حرم رضوی بودند که به امید پناه گرفتن شاه از ما گذشته بود.

* چاپ شده در روزنامه اعتماد / 8 تیر 1401

دکمه بازگشت به بالا