عمومی

عفو «گناهان صغیره» ارتشیان دورۀ شاه

امام خمینی (ره) روز سه شنبه 26 فروردین 1358، پیش از تدوین قانون اساسی جدید برای تعیین سمت فرماندهی کل قوا، بیانیه ای صادر کردند و بر بخشش «گناهان صغیره» ارتش تأکید کردند. روز ارتش به نمایش عمومی تجهیزات نظامی و اعلام همبستگی با مردم توجه ویژه داشت.

به گزارش پرتال پارسی، در یادداشتی عصر ایران مهرداد خدیر می نویسد: امروز 30 فروردین ماه به عنوان روز ارتش جمهوری اسلامی ایران نامگذاری شده است و دو سال بعد (1399 و 1400) شاهد راهپیمایی به دلیل شیوع ویروس کووید 19 بودیم. رویه های خاص

مناسب است روزها را نام ببریم و البته ممکن است این سوال پیش بیاید که روز ارتش چیست؟

تصاویر کارنی اولین فرمانده ارتش پس از انقلاب که توسط گروهک فورکان کشته شد و سپهبد صیاد شیرازی فرمانده نیروی زمینی در دوران جنگ به نظر به این دو رویداد اختصاص دارد. در حالی که اینطور نیست و ماجرا را باید دید و تاریخی گفت.

با پیروزی انقلاب اسلامی در 22 بهمن 1357، جایگاه ارتش به عنوان یکی از مهمترین ارکان حکومت شاهنشاهی در هاله ای از ابهام قرار گرفت. در 26 بهمن 1357، اولین گروهی که اعدام شدند، چهار ژنرال ارتش بودند: سپهبد نعمت الله نصیری (رئیس سوم ساواک)، سپهبد رحیمی (فرماندار نظامی تهران)، سپهبد خسراداد (فرمانده نیروی هوایی) و سپهبد ناجی (فرماندار نظامی اصفهان).

یک دیدگاه ارتش را غیر قابل اعتماد می دانست و خواستار انحلال آن و ایجاد ارتش جدید بود. این نظر یک ماه پس از پیروزی انقلاب در اولین جلسه سازمان مجاهدین خلق در دانشگاه تهران رسماً توسط مسعود رجوی اعلام شد و سوژه روزنامه «کیهان» شد.

رویکرد دوم، پاکسازی ارتش و ارزیابی نیروهای میانی و ایجاد نهادی جدید برای مقابله با احتمال کودتای 28 مرداد 1332 و جلوگیری از تکرار آن بود. دولت موقت به دیدگاه دوم معتقد بود و بر این اساس ژنرال ولی کارنی که در رژیم پهلوی کودتای نافرجامی را طراحی کرده بود به ریاست ستاد کل ارتش انتخاب شد. دکتر مصطفی چمران پس از فرمانده ریاحی رئیس ستاد کل دولت ملی و دکتر مصدح که در دولت بازرگان وزیر دفاع بود به این سمت منصوب شده است. در آن زمان وزارت دفاع صرفاً نقش لجستیکی نداشت و وزیر جدید از پاکسازی ارتش خبر داد.

شورای انقلاب و خود امام هم قبول کردند. همزمان تحرکاتی در غرب کشور به ویژه شهر ناکده که به کانون درگیری تبدیل شد، رخ داد. با اعزام نیروها، اعتماد نیروهای انقلابی به ارتش بیشتر شد و امام خمینی قبل از تدوین قانون اساسی جدید برای تعیین سمت فرماندهی کل قوا، عذرخواهی کرد. سه شنبه 19 آوریل 1979 گناهان صغیره «با اعلام روز چهارشنبه 20 آوریل 1979، روز ارتش، تمرکز ارتش ها بر عمومی کردن دستگاه های نظامی و روابط عمومی بود. این اتفاق زمانی رخ داد که سرلشکر کارنی از سمت خود به عنوان رئیس ستاد کل ارتش برکنار شد و سرلشکر ناصر فربد جایگزین او شد.

بنابراین، این تصور که روز ارتش، سالگرد ترور و شهادت ژنرال کارنی است، نادرست است، زیرا چهارشنبه 20 آوریل 1979، روز ارتش بود، اما کارنی نیز به اشتباه در روز دوشنبه “کارنی” نوشته شده است. ، در 3 می و کمتر یک هفته بعد کشته شد. زمانی که او دیگر یک رهبر نظامی نبود. ترور سپهبد صیاد شیرازی در اواخر فروردین ماه اتفاق افتاد، اما حدود 20 سال پس از 29 فروردین، روز ارتش اعلام شد.

قاعدتا 19 بهمن، روزی که نیروی هوایی با انقلاب همکاری کرد و در مدرسه رفاه بود، بیشتر مناسب بود که آن را روز ارتش نامید، اما رهبری انقلاب نمی خواستند منتظر آن باشند. در 29 فروردین و فروردین قرار شد ارتش پاکسازی شود.19 بهمن روز خاصی برای نیروی هوایی بود.

اعلام 29 فروردین به عنوان روز ارتش و نمایش تجهیزات نظامی شامل سه پیام بود:

اولاً، مجازات و تنبیه رهبران و فرماندهان ارشد ارتش شاهنشاهی شامل همه عرصه‌های زندگی نمی‌شود. در بیانیه مکتوب به ویژه تاکید شده است که نیروهای نظامی از گناهان کوچک یا اشتباهات جزئی می بخشند. منظور از «گناهان صغیره» همکاری با ساواک یا شهربانی در سرکوب مردم نبود، بلکه همکاری نیروها در حد موجه امنیت ملی بود. دوم اینکه ارتش منحل نخواهد شد و خواسته های گروه هایی مانند سازمان خلق مجاهدین رسما پذیرفته نشده است.

پیام سوم این است که دشمنان خارجی و گروه های داخلی ارتش را تضعیف کنند، فکر کنند مکانیسمی وجود ندارد و حمله کنند. با تضعیف دولت مرکزی و ارتش در ایران، تلاش هایی برای جدایی آنها صورت گرفت و این البته جای نگرانی داشت. (برخی نیز انقلاب نوژه را هدف اصلی خلع سلاح ارتش، حمله به عراق و دور نگه داشتن ارتش از توجه انقلابیون و مجازات اعدام تضعیف رابطه ارتش با دولت جدید می دانند).

در 30 فروردین 1358 بر حضور نیروها در خیابان ها تاکید شد و در شهر کوم از مقابل بیت امام خمینی عبور کردند و ارتش منحل شد.

در تهران و شهرستان ها با استقبال گرم مردم، شعار خودجوش «ارتش فدای امت» در همه جا سر داده شد و گاه با پاسخ «ملت قربانی ارتش». پس از چندین دهه آموزش، تجهیز و تسلیح شاه، او با سلطنت سوگند یاد کرد و با سقوط سلطنت، فرماندهان ارشد او ناگهان با یک دسته آتش نشانی مواجه شدند.

از آن زمان، 19 آوریل هر ساله به عنوان روز ارتش جشن گرفته می شود.

تعداد سربازان کشته شده در جنگ هشت ساله 48000 نفر اعلام شد و زمزمه انحلال ارتش با وقوع انقلاب نوژه در تابستان 1359، اما بلافاصله پس از شروع جنگ، طنین انداز شد. ، در نیاز به ارتش تردیدی وجود نداشت.

سپاه پاسداران انقلاب اسلامی که از ابتدای انقلاب تأسیس شد و تنها نهاد مقابله با تهدید کودتا به شمار می رفت، به سرعت رشد کرد و نقش مهمی در جنگ داشت، اما به یکی از نیروهای تعیین کننده تبدیل شد. به نهادهای جمهوری اسلامی تبدیل شد. تا جایی که در معادلات منطقه ای نیز نقش آفرینی می کند.

29 فروردین در واقع سالگرد اعلام عفو “صغیره” نیروهای ارتش شاهنشاهی و عملیات جدید آنها “ارتش جمهوری اسلامی ایران” است.

چهل و سه سال پس از پیروزی انقلاب 1357، البته ارتش سابق عملاً از بین رفته است و بیشتر بازنشستگان را می توان جانباز یافت و اکنون فرمانده کل ارتش سرباز وظیفه است. چند ماه پس از انتشار در 30 فروردین 1358 وارد دانشکده افسری شد. او از طریق سلسله مراتب به فرماندهی کل رسید و در رژیم گذشته تحصیلی نداشت.

اما شکی نیست که ارتش در جمهوری اسلامی نقشی کاملاً متفاوت با ارتش در دولت قبل دارد و جز در زمان جنگ و شرایط اضطراری از معیشت ارتش و پرسنل آن کم می شنویم. مشارکت رسانه ها چندان زیاد نیست. اسفندماه امسال البته گفتگوی جالبی با فرمانده کل ارتش با اجرای فرهاد جم (بازیگر) از تلویزیون و افق پخش شد. فرماندهی که یک سال پس از پیروزی انقلاب از یکی از مناطق فقیرنشین کوم به خدمت سربازی رفت. فرماندهان ارتش طی سالیان متمادی در دولت قبل، البته نه در سطح فرماندهی بالا، از طریق دوره های آموزشی و پشتیبانی آن، تجربه کسب کرده اند».

انتهای پیام/

دکمه بازگشت به بالا