عمومی

سیاست خارجی ترکیه؛ امیدها و تردیدها

این انتخابات قرار است در 18 ژوئن 2023 برگزار شود. ترکیه بیشترین تغییرات را در دوران مدیریت حزب عدالت و توسعه داشته است که بیشتر آن در سیاست خارجی این کشور بوده است. البته آنکارا در دوره حاکمیت حزب عدالت و توسعه تغییرات چشمگیری در سیاست خارجی خود ایجاد کرد. وضعیت اقتصادی، تغییر قانون اساسی و عدم تعادل سیاست های داخلی و خارجی حزب عدالت و توسعه باعث شده تا بسیاری تصور کنند که تاریخ سیاسی ترکیه به دوره قبل و بعد از اردوغان تقسیم شده است.

در این دوره و در حوزه سیاست خارجی ترکیه، درگیری با دولت بشار اسد و روابط با گروه های مخالف دولت سوریه، تنش با عربستان بر سر ترور جمال خاشقجی در سرکنسولگری عربستان. در استانبول، تنش‌های بی‌سابقه با یونان به‌عنوان همسایه نزدیک و شکست توافق تسلیحاتی با آمریکا بر سر خرید سامانه‌های دفاع موشکی اس-400 از روسیه، تحولات مهم و تأثیرگذار در دیپلماسی ترکیه بوده است.

سیاست ترکیه در منطقه با فراز و نشیب های زیادی همراه بوده است. بهار عربی نقطه عطف این سیاست بود. پس از بهار عربی، به دلیل حمایت حزب عدالت و توسعه از اخوان المسلمین و محمد مرسی (تنها رئیس جمهور منتخب دموکراتیک مصر) مشکلاتی در سیاست خارجی ترکیه به وجود آمد. روابط ترکیه با امارات، عربستان و مصر نیز تحت تأثیر این سیاست قرار گرفت. مخالفان اردوغان معتقدند که سیاست خارجی خود اردوغان در حال شکست است و به نظر می رسد ترکیه کشوری ضعیف در دیپلماسی خارجی است. شما نمی توانید به کسی اعتماد کنید که بر خلاف آنچه دیروز گفته عمل می کند.

دولت حزب عدالت و توسعه اخیرا مذاکرات عادی سازی را با مصر انجام داد و با میزبانی از رهبران عربستان سعودی و امارات متحده عربی در کاخ ریاست جمهوری ترکیه، سیاست “انزوای پرهزینه” را که باعث ایجاد تنش با تقریباً همه کشورهای خاورمیانه شده است، کنار گذاشت. . و متقابلاً با تعیین سفیر در اسرائیل نشان داده شد. رئیس جمهور ترکیه در سایه یک چرخش شدید در بیانیه های سیاست خارجی خود، موفق شد با ولیعهد عربستان سعودی و رئیس امارات متحده عربی که قبلاً او را مسئول قتل خاشقجی می دانستند آشتی کند. متهم به تامین مالی کودتای نافرجام 15 جولای 2016. اردوغان خاطرنشان کرد که عادی سازی روابط دیپلماتیک ترکیه در خاورمیانه آغاز شده است. روابط با امارات متحده عربی، عربستان سعودی و اسرائیل بر اساس منافع متقابل در حال توسعه است و روند مشابهی با مصر در حال انجام است.

دولت کنونی آنکارا نشانه های مثبتی از بهبود روابط با دمشق نشان داده و در تلاش است تا روابط با ریاض، حتی ابوظبی و قاهره را احیا کند. در حالی که گام های ترکیه در ریاض و ابوظبی مثمر ثمر بوده است، اما در مصر با تاخیرهای فراوان ادامه دارد.

اردوغان عادی سازی روابط با دمشق را یکی از وعده های قبل از انتخابات خود اعلام کرد. دولت ترکیه با درک این موضوع که با نزدیک شدن به انتخابات ریاست جمهوری، مسئله سوریه معیار مهمی در پای صندوق های رای خواهد بود، شروع به رفع محدودیت های روابط با دمشق کرده است. دمشق نیز به آرامی اما مطمئناً همین اقدامات را انجام می دهد. موفقیت دولت در عرصه سیاست خارجی را می توان مولفه ای دانست که دولتمردان از آن به عنوان محملی برای انتخابات پیش رو برای تبلیغ خود استفاده می کنند.

یکی از مهمترین اقدامات حزب عدالت و توسعه ورود آنکارا به مذاکره با اتحادیه اروپا بود. اما ترکیه هنوز در این زمینه دستاوردی نداشته است. گزارش های اتحادیه اروپا از مذاکرات با ترکیه حاکی از آن است که روند عضویت آنکارا در اتحادیه اروپا در بن بست است.

در مورد عضویت ترکیه در این اتحادیه بین نظرات احزاب سیاسی کشورهای عضو اتحادیه اروپا تفاوت های مهمی وجود دارد. ترکیه باید به تمام تعهدات خود در رابطه با پیوستن به اتحادیه اروپا عمل کند، اما گاهی اوقات برای به تاخیر انداختن روند عضویت در اتحادیه اروپا بهانه می آورد. بر اساس روند عضویت ترکیه در اتحادیه اروپا، هر دو طرف اشتباهاتی مرتکب شدند. اردوغان متوجه شد که اتحادیه اروپا برای نپذیرفتن عضویت ترکیه بهانه می آورد. با این حال، اردوغان تصمیم خود را در مورد قبرس گرفته است. در آن زمان اتحادیه اروپا به شدت از طرح قبرس که توسط کوفی عنان دبیرکل وقت سازمان ملل تهیه شده بود حمایت کرد و از اردوغان خواست که از حمایت قبرس ترک ها برای این طرح برخوردار شود.

اردوغان از طرح عنان حمایت کرد و از ترک های قبرس خواست به طرح عنان رای مثبت دهند. این طرح به رفراندوم گذاشته شد. ترک های قبرس به این طرح رای مثبت دادند. اما یونانیان قبرس به آن رای منفی دادند. با وجود این، اتحادیه اروپا یونانی‌های قبرس را پذیرفت و نه ترک‌های قبرس. این موضوع اعتماد اردوغان به اتحادیه اروپا را متزلزل کرده است. موضوع عضویت ترکیه در اتحادیه اروپا در حال حاضر اولویت اصلی ترکیه نیست. اما آنکارا تلاش می کند از روند الحاق ترکیه به اتحادیه اروپا برای سازماندهی اقتصاد این کشور، توسعه حقوق و آزادی های اولیه و بهبود شرایط قضایی اروپا استفاده کند.

تنش های ترکیه با یونان و غرب حاکی از ادامه درگیری در شرق مدیترانه است. در روزهای منتهی به انتخابات ترکیه، به نظر می رسد افزایش تنش ها با آتن به ناسیونالیسم در میان مردم دامن می زند و در نتیجه بر آرا تأثیر می گذارد.

یکی دیگر از رویکردهای سیاست خارجی ترکیه، ادامه روابط با آمریکا و در عین حال ایجاد همکاری با روسیه است. حامیان اردوغان بر این باورند که ترکیه نه تنها بین آمریکا و روسیه، بلکه بین روسیه و اوکراین نیز توازن بسیار ظریفی برقرار کرد. ترکیه از روابط خود با روسیه و آمریکا به عنوان وسیله ای علیه یکدیگر استفاده می کند. موقعیت ژئواستراتژیک ترکیه، عضویت در ناتو و همکاری قوی با روسیه باعث شده تا آنکارا با هر دو طرف روابط داشته باشد.

6565

دکمه بازگشت به بالا