عمومی

اثر ماندلا: پدیدۀ عجیبِ اشتراکِ خاطراتِ غلط

پدیده به اشتراک گذاری خاطرات نادرست از یک نماد فرهنگی خاص همان چیزی است که ما آن را «اثر ماندلای بصری» می نامیم.

به گزارش پرتال پارسی، فارادی نوشته است: «ما اغلب تصویری از یک خاطره قدیمی در ذهن خود داریم که کاملاً با آنچه در واقع اتفاق افتاده متفاوت است. ما معتقدیم که تصویر ذهنی ما درست است، اما ممکن است اشتباه کنیم. این یک پدیده رایج است و بسیاری از مردم چیزهایی را به یاد می آورند که آن طور که به یاد می آورند اتفاق نیفتاده است. اما مشکل زمانی جالب می شود که متوجه می شوید افراد زیادی هستند که این داستان را مانند ما به یاد دارند. یعنی خاطرات معیوب آنها مثل خاطرات معیوب ماست.

یک مثال ساده از این موضوع این است که چگونه شخصیت ها و چیزهایی را که در فیلم ها یا بازی ها می بینیم به یاد می آوریم. برای مثال، شخصیت پیکاچو از «پوکمون» اغلب به خاطر رنگ سیاه روی نوک دمش به یاد می‌آید. در واقع اینطور نیست و بسیاری بر این باورند که لوگوی برند Fruit Alum – یک برند پوشاک آمریکایی – تصویری از یک سبد به شکل شاخ گاو دارد. حتی اگر اینطور نباشد.

پدیده خاطرات نادرست مشترک از یک نماد فرهنگی خاص همان چیزی است که ما آن را «اثر ماندلای بصری» می نامیم. مردم از اینکه متوجه می شوند که خاطرات مشابهی را هنگام ملاقات با دیگران به اشتراک می گذارند شگفت زده می شوند. یکی از دلایل این است که مردم اغلب فکر می کنند به خاطر سپردن و فراموش کردن چیزی یک امر شخصی و بر اساس تجربه شخصی است، اما تحقیقات نشان می دهد که مردم تمایل دارند تصاویر مشابه دیگران را به خاطر بسپارند و فراموش کنند و هیچ اشکالی در این کار وجود ندارد. به تنوع تجربیات شخصی آنها می پردازد. ما اخیراً نشان دادیم که این شباهت ها در نحوه به خاطر سپردن چیزها بر خاطرات نادرست ما نیز تأثیر می گذارد.

اثر ماندلا چیست؟

اثر ماندلا توسط محقق خودخوانده فیونا بروم برای توصیف خاطره دروغین مرگ نلسون ماندلا رئیس جمهور فقید آفریقای جنوبی در زندان ابداع شد. او متوجه شد که حافظه بسیاری از افراد دیگر اشتباه است و مقاله ای در مورد آن در سایت خود نوشت. مفهوم خاطرات اشتباه به دیگر پلتفرم ها و وب سایت ها نیز راه پیدا کرده است.

از آن زمان نمونه هایی از کارهای ماندلا به طور گسترده در اینترنت دست به دست می شود. به عنوان مثال، نام یکی از کتاب‌های معروف کودکان به نام خرس برنزستین با دیکته‌ای اشتباه – ein به جای ain – حفظ شده است و یکی از شخصیت‌های جنگ ستارگان به نام Ctripio با یک پای طلایی و یک پای نقره‌ای به یادگار مانده است. ، با دو پای طلایی یاد شد.

اثر ماندلا خوراک خوبی برای نظریه پردازان توطئه بوده است. از آنجایی که این خاطرات نادرست برای برخی بسیار قدرتمند و منحصر به فرد هستند، برخی از نظریه پردازان توطئه آنها را دلیلی بر وجود بعد دیگری می دانند. به همین دلیل، پژوهش های علمی آثار ماندلا را تنها به عنوان نمونه ای از نحوه انتشار تئوری های توطئه در اینترنت بررسی کرده اند و تحقیقات اندکی نیز آثار ماندلا را از منظر حافظه بررسی کرده اند.

اما درک اینکه چگونه این نشانه‌ها باعث ایجاد چنین خاطرات نادرستی می‌شوند، بینش بیشتری در مورد چگونگی ایجاد خاطرات نادرست به ما می‌دهد.

پدیده قدرتمند حافظه کاذب

برای تعیین اینکه آیا پدیده ماندلا واقعا وجود دارد یا نه، آزمایشی انجام دادیم که در آن سه نسخه از یک نماد به شرکت کنندگان نشان داده شد. یکی از آیکون ها درست بود و دو تای دیگر دستکاری شده بود و بعد از آنها خواستیم آیکون درست را انتخاب کنند. حدود 40 مجموعه تصویر شامل تصویر شخصیت Ctripio از Star Wars، لوگوی Fruit-and-Berry و تصویر مرد مونوپولی از بازی Monopoly وجود داشت.

نتایج منتشر شده در مجله Psychological Science نشان داد که افراد در انتخاب بین هفت تصویر بسیار ضعیف عمل می‌کنند و در ۳۳ درصد مواقع یا کمتر، تصاویر صحیح را انتخاب می‌کنند. این هفت تصویر به‌طور مداوم توسط شرکت‌کنندگان اشتباه انتخاب می‌شدند و این خطا در بین شرکت‌کنندگان مشابه بود. انتخاب تصویر اشتباه به قدری تکرار شد که محققان انتخاب آن را به صورت تصادفی رد کردند. علاوه بر این، شرکت کنندگان با اطمینان از انتخاب های خود دفاع کردند و گفتند که این تصویر برای آنها بیشتر از دو عکس دیگر آشنا است، حتی اگر آنها عکس های اشتباهی را انتخاب کردند.

شواهد جمع شده اند تا به وضوح نشان دهند که این پدیده ای که سال هاست مردم از آن در اینترنت صحبت می کنند، یک پدیده واقعی است. جلوه بصری ماندلا یک خطای آشکار و مداوم حافظه است. ما دریافتیم که اثر حافظه کاذب به‌طور شگفت‌انگیزی قوی بود و در مقیاس‌های مختلف حافظه رخ داد. حتی زمانی که نسخه صحیح آیکون ها را به مردم نشان دادیم، آنها همچنان اصرار داشتند که تصویر اشتباهی که چند لحظه قبل انتخاب کرده بودند درست است و وقتی از آنها خواسته شد از حافظه برای کشیدن تصویری از آرم هدف استفاده کنند، لوگو را انتخاب کردند. کشیدن همان نمادهای اشتباه

چه چیزی باعث می شود برخی از تصاویر در حافظه اشتباه نوشته شوند؟

ما متوجه شدیم که ویژگی هایی مانند رنگ و میزان نور نمی توانند این پدیده را توضیح دهند. ما همچنین حرکات موش را روی صفحه ردیابی کردیم تا ببینیم آیا شرکت کنندگان در حین تماشای تصاویر روی ویژگی های نادرستی مانند دم پیکاچو تمرکز کرده اند یا خیر. اما حتی زمانی که مستقیماً قسمت صحیح تصویر را به شرکت کنندگان نشان دادیم، پس از چند دقیقه دوباره تصویر اشتباه را انتخاب کردند. ما همچنین دریافتیم که شرکت کنندگان به طور قابل توجهی کمتر در معرض بسیاری از تصاویر تحریف شده قبلی نشان داده شده بودند. با این حال، به جای به خاطر سپردن نسخه صحیح، نسخه اشتباه را یادآوری کردند.

شاید نتوان دلیلی جهانی برای این پدیده پیدا کرد. تصاویر مختلف ممکن است به دلایل مختلف تصور بصری ماندلا را برانگیزد. برخی ممکن است به تصورات قبلی از تصویر مربوط باشند، برخی ممکن است مربوط به تجربه بصری قبلی با تصویر باشند، و برخی دیگر ممکن است به چیزی کاملاً متفاوت از خود تصاویر مرتبط باشند. به عنوان مثال، ما متوجه شدیم که شخصیت Ctripio اغلب در رسانه ها بالای کمر نشان داده می شود، بنابراین مخاطب فرض می کند که هر دو پای این شخصیت طلایی است، که نشان دهنده دانش قبلی آنها از بدن است – بدن معمولا تک رنگ است – و او پر می کند. این شکاف با دانش قبلی آنها.

اما این واقعیت که ما در مورد برخی از نمادها و تصاویر اشتباه می کنیم و خاطرات نادرستی در مورد آنها داریم، نشان می دهد که برخی از این خاطرات نادرست به محیط اطراف ما و مستقل از تجربه شخصی ما با جهان بستگی دارد.

منبع: فکر بزرگ

انتهای پیام

دکمه بازگشت به بالا